16 czerwca 2026 r. francuska Rada Stanu (Conseil d’État, decyzja nr 508230, skarżący: Groupe Lactalis) zawiesiła postępowanie przeciwko arrêté z 14 marca 2025 r., który wprowadził nowy algorytm Nutri-Score, i skierowała do TSUE dwa pytania o art. 35 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (FIC). Sprawa ma w Trybunale sygnaturę C-687/26. Pytanie, które rozstrzygnie Trybunał, jest jedno: czy państwo członkowskie może rekomendować „formę uzupełniającą” deklarację żywieniową, która nie pokazuje osobno wartości energetycznej i poszczególnych składników odżywczych, tylko syntetyczną literę i kolor — a jeśli tak, czy do takiego wyniku wolno wliczać elementy spoza art. 30 (owoce, warzywa, orzechy, substancje słodzące)?
1. Spór: mleko jako „napój” w algorytmie
Nutri-Score został wprowadzony we Francji arrêté z 31 października 2017 r. na podstawie art. L. 3232-8 i R. 3232-7 code de la santé publique, które wprost odsyłają do art. 35 FIC. Arrêté z 14 marca 2025 r. zmienił sposób obliczania wyniku. Stosowanie logo jest dobrowolne, ale wymaga przystąpienia do regulaminu marki zbiorowej „Nutri-Score”, której właścicielem jest Santé publique France (pkt 2 i 10 decyzji).
Lactalis zaskarżył arrêté oraz stronę 18 dokumentu „Questions & Réponses” Santé publique France, który kwalifikuje mleko, jogurty pitne i mleczne napoje smakowe lub czekoladowe jako napoje, a nie żywność stałą. Dla napojów algorytm stosuje inne współczynniki (pkt 3 i 9).
Według pkt 9 decyzji wynik jest syntezą składowej N („negatywnej”: energia, nasycone kwasy tłuszczowe, cukry, sól) i składowej P („pozytywnej”: błonnik, białko, owoce, warzywa, rośliny strączkowe). Odrębne współczynniki obowiązują dla tłuszczów, orzechów i nasion oraz napojów. Wynik przedstawia się na skali pięciu liter od A do E i pięciu kolorów od ciemnozielonego do ciemnopomarańczowego.
2. Co Conseil d’État rozstrzygnął sam — i czego TSUE nie będzie oceniał
Większość zarzutów sąd oddalił bez pytania Trybunału. Te rozstrzygnięcia nie są przedmiotem C-687/26:
- Kompetencja (pkt 4): dekret z 19 lipca 2016 r. wystarczająco określił tryb, w jakim ministrowie ustalają specyfikację w drodze arrêté.
- Opinia ANSES (pkt 5): agencję zapytano 19 września 2023 r., opinię wydała 5 grudnia 2023 r. To, że w krótkim terminie nie przeanalizowała krytycznie prac europejskiego komitetu naukowego, nie podważa prawidłowości opinii.
- Notyfikacja TRIS (pkt 6–10): arrêté jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy (UE) 2015/1535 i projekt notyfikowano Komisji 23 października 2023 r. Regulamin marki i „Questions & Réponses” nie tworzą nowego przepisu technicznego, więc nie musiały być notyfikowane.
- Rozporządzenie 1924/2006 (pkt 11): Nutri-Score nie jest oświadczeniem żywieniowym ani zdrowotnym. To nie twierdzenie producenta, tylko logo nanoszone według specyfikacji organu administracji, które nie przypisuje żywności żadnej „szczególnej właściwości”. Zarzut uznano za bezskuteczny (inopérant).
- Warunki art. 35 ust. 1 lit. a–g (pkt 13): konsultacje były szerokie (m.in. wezwanie do zgłaszania uwag z września 2021 r., ponad sto ocenionych wkładów). Nie wykazano, że logo wprowadza w błąd, jest nieobiektywne lub dyskryminujące.
3. Pytanie 1: czy forma uzupełniająca musi pokazywać energię i każdy składnik osobno?
Art. 35 ust. 1 FIC pozwala wyrazić „wartość energetyczną i ilość składników odżywczych, o których mowa w art. 30 ust. 1–5” w innej formie lub za pomocą grafik czy symboli obok słów i liczb, jeżeli spełnione są warunki lit. a–g. Art. 35 ust. 2 pozwala państwom członkowskim rekomendować przedsiębiorcom jedną lub kilka takich form, które ich zdaniem najlepiej spełniają te warunki, i zgłaszać ich szczegóły Komisji.
| Lactalis (pkt 14) | Minister zdrowia (pkt 15) |
|---|---|
| Forma rekomendowana na podstawie art. 35 musi zawierać i rozróżniać wartość energetyczną i ilości składników z art. 30. Jedna litera tego nie robi. | Art. 35 dotyczy form uzupełniających względem deklaracji, która już daje dostęp do danych z art. 30. Synteza w postaci litery lub koloru może lepiej realizować cel z lit. c (zrozumienie wkładu żywności w dietę). Ust. 1 wymienia energię i składniki łącznie, a ust. 2 tej wzmianki nie powtarza. |
Conseil d’État uznał, że to poważna trudność (pkt 16), i zadał pytanie w dwóch częściach. Pierwsza: czy państwo może rekomendować grafikę uzupełniającą, która „niekoniecznie wyraża w sposób odrębny” wartość energetyczną i ilości składników. Druga: czy może rekomendować grafikę wyrażającą prosto i syntetycznie, literą lub kodem barwnym, ogólną wartość odżywczą żywności, aby realizować cel z art. 35 ust. 1 lit. c.
4. Pytanie 2: owoce, warzywa, orzechy i substancje słodzące w algorytmie
Drugie pytanie jest warunkowe: TSUE odpowie na nie tylko wtedy, gdy na pierwsze odpowie twierdząco. Lactalis zarzucił, że algorytm uwzględnia udział owoców, warzyw i orzechów oraz obecność substancji słodzących, a żadnego z tych elementów nie ma w art. 30 (pkt 17). Minister odpowiedział, że art. 35 nie ogranicza się do elementów z art. 30. Udział owoców, warzyw i orzechów ma jego zdaniem bezpośredni związek z błonnikiem, który można dobrowolnie podać w deklaracji (art. 30 ust. 2 lit. e). O substancjach słodzących konsument musi być informowany na podstawie art. 10 i załącznika III FIC (pkt 18).
Stąd precyzyjne brzmienie pytania (pkt 19): czy forma syntetyczna może uwzględniać lub pokazywać elementy spoza obowiązkowej deklaracji z art. 30, ale bezpośrednio z nimi związane albo związane z elementami objętymi obowiązkowym dodatkowym oznakowaniem z art. 10?
5. Trzy możliwe odpowiedzi i ich skutki
| Wariant | Co oznaczałby dla art. 35 ust. 2 | Skutek dla sporu francuskiego | Skutek dla operatorów |
|---|---|---|---|
| P1: nie | Rekomendacja państwa musi pozostać formą wyrażenia energii i składników z art. 30. Ogólny wynik w postaci litery nie mieści się w ust. 2. | Podstawa prawna arrêté zostaje podważona. Conseil d’État wyda wyrok po odpowiedzi TSUE. | Krajowe schematy z jedną literą tracą oparcie w art. 35 ust. 2. Planowanie etykiet trzeba będzie oprzeć na treści wyroku i reakcji krajowych organów. |
| P1: tak, P2: nie | Synteza literowa jest dopuszczalna, ale tylko z elementów z art. 30. | Problemem staje się algorytm (owoce, warzywa, orzechy, substancje słodzące), a nie sama idea logo. | Możliwa zmiana algorytmu, a więc wyników konkretnych produktów, zwłaszcza tych z dużym udziałem owoców i warzyw lub z substancjami słodzącymi. |
| P1: tak, P2: tak | Państwa mają szeroki margines: synteza plus elementy bezpośrednio powiązane z art. 30 lub art. 10. | Zarzut z art. 35 upada. Pozostaje spór o kwalifikację mleka jako napoju na tle samego arrêté. | Status quo. Wynik Nutri-Score nadal zależy od algorytmu krajowego i regulaminu marki. |
Wykładnia art. 35 dokonana przez TSUE będzie miała znaczenie dla każdego państwa, które rekomenduje albo planuje rekomendować podobną formę, a nie tylko dla Francji. Termin wyroku nie jest znany.
6. Suplementy, FSMP, zwykła żywność: gdzie art. 35 w ogóle sięga
Suplementy diety: art. 35 nie ma zastosowania
Art. 29 ust. 1 lit. a FIC wyłącza całą sekcję 3 rozdziału IV (deklaracja żywieniowa, art. 29–35) wobec żywności objętej dyrektywą 2002/46/WE. Suplement nie ma więc obowiązkowej deklaracji żywieniowej z FIC, a art. 35 nie daje podstawy do żadnej „formy uzupełniającej”. Ilości składników odżywczych i innych substancji podaje się na podstawie art. 8 dyrektywy 2002/46/WE, w przeliczeniu na zalecaną porcję dzienną. Szerzej: powtarzanie informacji o wartości odżywczej na etykiecie FSMP i suplementów.
Wynik C-687/26 nie otworzy więc suplementom drogi do krajowego logo w trybie art. 35. W naszej ocenie każdy własny „score” lub ranking na suplemencie będzie oceniany jako dobrowolna informacja: pod kątem art. 7 i 36 FIC, a gdy sugeruje korzystne właściwości, także rozporządzenia 1924/2006. Argument z pkt 11 decyzji (logo administracyjne, a nie twierdzenie producenta) nie przenosi się automatycznie na znak stworzony przez samego producenta.
FSMP: art. 35 formalnie tak, ale z twardymi ograniczeniami
Art. 6 ust. 4 rozporządzenia delegowanego (UE) 2016/128 stosuje art. 31–35 FIC do wszystkich składników deklaracji żywieniowej FSMP. Ten sam artykuł zawiera jednak dwa odstępstwa. Ust. 2 jest odstępstwem od art. 30 ust. 3 FIC: informacji z obowiązkowej deklaracji nie powtarza się na etykiecie. To bezwzględny zakaz, a nie wybór producenta. Ust. 6 wyklucza wyrażanie wartości jako procent referencyjnych wartości spożycia. Żadna forma uzupełniająca na FSMP nie może więc przybrać postaci powtórzenia wartości z deklaracji ani %RI. Czy dany schemat krajowy w ogóle obejmuje FSMP, wynika z jego własnych zasad, a nie z art. 35.
Zwykła żywność z obowiązkową deklaracją: tu rozstrzyga C-687/26
Batony białkowe, napoje funkcjonalne czy zamienniki posiłków w kategorii 18.2 (zob. rozporządzenie 2025/2058) mają obowiązkową deklarację i do nich art. 35 stosuje się wprost. Nutri-Score pozostaje dobrowolny. Państwo może jednak, na podstawie art. 35 ust. 3, wymagać zgłoszenia stosowania formy uzupełniającej i uzasadnienia spełnienia warunków lit. a–g.
7. Nutri-Score a oświadczenia z rozporządzenia 1924/2006
Nawet przy stanowisku Conseil d’État, że samo logo nie jest oświadczeniem, z tego rozstrzygnięcia nie wynikają dwie rzeczy:
- Logo nie zastępuje warunków oświadczenia. „Źródło błonnika” czy „wysoka zawartość białka” obok litery A wymagają spełnienia warunków z załącznika do 1924/2006 niezależnie od wyniku Nutri-Score.
- Komentarz producenta to już co innego niż logo. Hasło typu „wynik A, więc dobry dla serca” to twierdzenie przedsiębiorcy o związku żywności ze zdrowiem. W naszej ocenie podlega ono rozporządzeniu 1924/2006, w tym art. 10 ust. 3 (ogólne odniesienia do korzyści zdrowotnych tylko wraz z konkretnym dopuszczonym oświadczeniem). Pkt 11 decyzji dotyczy logo nanoszonego według specyfikacji, a nie marketingu zbudowanego wokół niego.
Ogólna zasada rzetelności informacji z art. 7 FIC działa obok dyrektywy 2005/29/WE (zob. TSUE C-301/25 Lidl Italia).
8. Checklista operatora
- Kategoria produktu. Przy suplemencie art. 35 nie ma zastosowania (art. 29 ust. 1 lit. a). Przy FSMP obowiązują art. 6 ust. 2 i 6 rozporządzenia 2016/128. Przy zwykłej żywności mają znaczenie art. 35 i schemat krajowy.
- Rynki docelowe. Nutri-Score stosuje się według regulaminu marki zbiorowej i krajowych aktów wykonawczych. Wynik C-687/26 może zmienić podstawę albo algorytm.
- Wrażliwość SKU na pytanie 2. Najbardziej narażone na przeliczenie są produkty, których wynik zależy od udziału owoców, warzyw i orzechów albo od substancji słodzących.
- Napoje mleczne. Kwalifikacja „napój czy żywność” wynika dziś z „Questions & Réponses”. Spór o nią pozostaje przed Conseil d’État.
- Oświadczenia. Każde oświadczenie obok logo musi spełniać warunki 1924/2006. Teksty „A = zdrowy wybór” trzeba ocenić jak oświadczenie.
- Zgłoszenia z art. 35 ust. 3. W państwie, które wymaga zgłoszenia stosowania formy uzupełniającej, trzeba też zgłosić zaprzestanie, jeśli prawo krajowe tego żąda.
- Bez wyprzedzania wyroku. Do odpowiedzi TSUE arrêté obowiązuje. Nie zakładaj ani „zakazu Nutri-Score”, ani potwierdzenia algorytmu.
Słownik
- Art. 35 FIC
- Dodatkowe formy wyrażania i prezentacji wartości energetycznej i składników odżywczych z art. 30. Warunki lit. a–g, krajowe rekomendacje w ust. 2, monitorowanie i ewentualne zgłoszenia w ust. 3.
- C-687/26
- Sygnatura odesłania prejudycjalnego Conseil d’État (decyzja nr 508230 z 16.06.2026, Groupe Lactalis) w TSUE.
- Składowe N i P
- Elementy „negatywne” (energia, nasycone kwasy tłuszczowe, cukry, sól) i „pozytywne” (błonnik, białko, owoce, warzywa, rośliny strączkowe) algorytmu Nutri-Score według pkt 9 decyzji.
- Sursis à statuer
- Zawieszenie postępowania do czasu odpowiedzi TSUE. Nie uchyla ani nie zawiesza zaskarżonego aktu.
- Art. 29 ust. 1 lit. a FIC
- Wyłączenie suplementów diety (dyrektywa 2002/46/WE) z sekcji o deklaracji żywieniowej.
Wniosek
C-687/26 nie dotyczy tego, czy Nutri-Score „jest dobry”, tylko tego, co art. 35 ust. 2 FIC pozwala państwu członkowskiemu rekomendować: czy jedną literę zamiast odrębnie pokazanych wartości z art. 30, i czy wolno do niej wliczać owoce, warzywa, orzechy i substancje słodzące. Conseil d’État sam przesądził, że logo nie jest oświadczeniem w rozumieniu 1924/2006, i oddalił zarzuty proceduralne, więc wyrok TSUE zmieni najwyżej podstawę lub algorytm schematu, a nie zasady dotyczące oświadczeń. Dla suplementów art. 35 nie ma zastosowania z mocy art. 29 ust. 1 lit. a. Dla FSMP nawet przy zastosowaniu art. 35 obowiązuje zakaz powtórzeń z art. 6 ust. 2 rozporządzenia 2016/128. Realne skutki wyroku dotkną zwykłej żywności z obowiązkową deklaracją.
Źródła pierwotne
- Conseil d’État, decyzja nr 508230 z 16.06.2026 (izby 1 i 4, Groupe Lactalis; posiedzenie 27.05.2026), pkt 1–20 i sentencja. Kopia: Juricaf.
- Conseil d’État: wykaz pytań prejudycjalnych (sprawa 508230, sygnatura TSUE C-687/26).
- Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011: art. 7, 10, 29, 30, 35, 36; załączniki III i V. CELEX 32011R1169.
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006: art. 2 ust. 2 pkt 4 i 5, art. 10 ust. 3.
- Rozporządzenie delegowane (UE) 2016/128: art. 6 ust. 2, 4 i 6 (FSMP).
- Dyrektywa 2002/46/WE: art. 8 (suplementy diety).
- Dyrektywa (UE) 2015/1535: procedura notyfikacji przepisów technicznych (TRIS).
- CURIA: sprawa C-687/26 (rejestr Trybunału).