Pytanie operacyjne dla marek suplementów i żywności funkcjonalnej: czy autoryzowane oświadczenie o zielonym kiwi i jelitach wolno użyć na suplementach, proszkach, sokach lub suszu — czy tylko na świeżym kiwi Hayward spełniającym warunek 200 g miąższu? Odpowiedź aktu: tylko świeże zielone kiwi sprzedawane jako takie albo jedynie obrane i/lub pokrojone, z minimum 200 g miąższu i informacją o dziennym spożyciu 200 g. CELEX 32025R1560.
1. Co stanowi akt?
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1560 z 30 lipca 2025 r. (OJ L series 2025/1560, 31.7.2025; ELI: eli/reg_impl/2025/1560/oj; EUR-Lex: CELEX 32025R1560):
- art. 1 — oświadczenie z załącznika zostaje wpisane na unijną listę dozwolonych oświadczeń Art. 13(3) rozporządzenia 1924/2006;
- art. 2 — załącznik do rozporządzenia (UE) nr 432/2012 zmienia się zgodnie z załącznikiem do 2025/1560;
- art. 3 — akt wchodzi w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dz.U. UE → przy publikacji 31.7.2025 to 20 sierpnia 2025 r.
Podstawa prawna: Art. 18(4) rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Wnioskodawca: Zespri International Limited (Art. 13(5); pytanie EFSA-Q-2020-000562).
2. EFSA ≠ autoryzacja Komisji
11 czerwca 2021 r. EFSA opublikowała opinię (EFSA Journal 2021;19(6):6641; DOI 10.2903/j.efsa.2021.6641): ustalono związek przyczyna–skutek między spożyciem zielonego kiwi (var. Hayward) a utrzymaniem prawidłowej defekacji; populacja docelowa — ogólna. Panel zaproponował brzmienie naukowe o utrzymaniu prawidłowej defekacji i warunek ok. 200 g miąższu (dwa duże owoce).
Motyw (9) aktu: po wniosku o bardziej przyjazne konsumentowi brzmienie EFSA potwierdziła, że wording „Consumption of green kiwifruit contributes to normal bowel function by increasing stool frequency” odzwierciedla dowody.
Opinia EFSA ≠ zezwolenie rynkowe na oświadczenie. Dopiero rozporządzenie wykonawcze Komisji wpisuje claim na listę 432/2012 z warunkami użycia. Motyw (10): panel zaznaczył, że nie da się wyciągnąć wniosków dla substantjacji z badań na żywności innej niż świeże zielone kiwi — to klucz dla proszków i ekstraktów.
3. Warunki użycia z załącznika (432/2012)
Wpis w załączniku do 432/2012 (kolejność alfabetyczna):
| Pole | Treść aktu |
|---|---|
| Żywność | Green kiwifruit (Actinidia deliciosa „Hayward”) |
| Oświadczenie | Consumption of green kiwifruit contributes to normal bowel function by increasing stool frequency |
| Warunki użycia | Tylko dla: (i) świeżych zielonych kiwi sprzedawanych jako takie, albo (ii) świeżych zielonych kiwi jedynie obranych i/lub pokrojonych, dostarczających minimum 200 g miąższu. Konsument musi zostać poinformowany, że korzystny efekt uzyskuje się przy dziennym spożyciu 200 g świeżego miąższu zielonego kiwi. |
| EFSA Journal | 2021;19(6):6641 |
4. Co to oznacza dla suplementów i przetworów?
Dla operatora B2B suplementów / żywności funkcjonalnej wpis nie odblokowuje claimu na:
- suplementach diety (kapsułki, tabletki, proszki „włókno z kiwi”, ekstrakty);
- sokach, smoothie, koncentratach „z kiwi” jako takich;
- suszonym kiwi, chipsach, barach z suszem — o ile nie są dosłownie świeżym owocem spełniającym (i) lub (ii).
Status novel food lub dodatku jest tu nieistotny: użycie oświadczenia zdrowotnego regulują 1924/2006 + warunki listy 432/2012. Szerszy przegląd claimów jelitowych (w tym wzmianka o kiwi) jest w artykule zatwardzenie / pasaż jelitowy — oświadczenia UE; hub claimów: oświadczenia zdrowotne a suplementy.
5. Kontrast: inne wpisy jelitowe na liście 432/2012
Nie każdy claim jelitowy jest „tylko dla świeżego owocu”. Przykład z skonsolidowanej listy 432/2012 (oraz raportu Komisji / praktyki branżowej opisanej w przeglądzie pasażu):
- Laktitol — prawidłowa praca jelit poprzez zwiększenie częstotliwości wypróżnień; typowy warunek: 10 g w pojedynczej porcji dziennej (z ograniczeniami dotyczącymi żywności dla dzieci). Taka konstrukcja może obejmować matryce porcyjne, w tym suplementy, jeśli spełniają warunki wpisu.
- Laktuloza — przyspieszenie pasażu; 10 g w określonej pojedynczej porcji.
- Inulina z cykorii — prawidłowa praca jelit; 12 g dziennie naturalnej inuliny z cykorii (z kryteriami charakterystyki).
Kiwi z 2025/1560 jest więc węższe: matryca = świeży owoc Hayward, nie „składnik kiwi w dowolnej formie”.
6. Checklist operatora
- Czy produkt to świeże zielone kiwi Hayward (całe lub tylko obrane/pokrojone) z ≥200 g miąższu?
- Czy na etykiecie / w komunikacji jest informacja o 200 g świeżego miąższu dziennie?
- Czy brzmienie odpowiada autoryzowanemu claimowi (lub równoważnemu, nienadmiernemu)?
- Jeśli to suplement / proszek / sok / susz — nie używaj wpisu 2025/1560; rozważ inne wpisy 432/2012 albo brak claimu.
- PL: FIC (1169/2011); dla suplementu — notyfikacja GIS osobno; zero „odblokowania” claimu statusem dodatku/novel food.
Słownik
- Art. 13(5) 1924/2006
- Ścieżka wniosku o oświadczenie oparte na nowo rozwiniętych dowodach (tu: Zespri → EFSA → Komisja).
- Lista 432/2012
- Unijna lista dozwolonych oświadczeń zdrowotnych innych niż redukcja ryzyka choroby i rozwój dzieci.
- Hayward
- Odmiana zielonego kiwi (Actinidia deliciosa) będąca przedmiotem opinii EFSA i wpisu w załączniku.
- 200 g miąższu
- Warunek ilościowy z załącznika (i opinii EFSA: ok. dwa duże owoce) — informacja obowiązkowa dla konsumenta.
Wniosek
Od 20 sierpnia 2025 r. rozporządzenie (UE) 2025/1560 pozwala komunikować, że spożycie zielonego kiwi przyczynia się do prawidłowej pracy jelit poprzez zwiększenie częstotliwości wypróżnień — wyłącznie na świeżych owocach Hayward spełniających warunki (i)/(ii) i z informacją o 200 g miąższu dziennie. Dla marek suplementów i przetworów z kiwi ten wpis nie jest zielonym światłem. Opinia EFSA 6641 uzasadnia naukę; rynek claimu reguluje Komisja warunkami listy 432/2012.
Źródła pierwotne
- Commission Implementing Regulation (EU) 2025/1560 — CELEX 32025R1560; ELI eli/reg_impl/2025/1560/oj; OJ 31.7.2025; EIF 20.08.2025. PL: TXT PL.
- Commission Regulation (EU) No 432/2012 — lista dozwolonych oświadczeń (zmieniana).
- EFSA NDA Panel 2021 — green kiwifruit and maintenance of normal defecation (DOI 10.2903/j.efsa.2021.6641; Journal 2021;19(6):6641; EFSA-Q-2020-000562).
- Regulation (EC) No 1924/2006 — oświadczenia żywieniowe i zdrowotne.
- Przegląd oświadczeń jelitowych UE (kontekst; ten artykuł = głęboki fokus na 2025/1560).