Posłuchaj artykułu:

Sprawa: Pragon s.r.o. przeciwko Státní zemědělská a potravinářská inspekce, Inspektorát v Praze (czeskiej inspekcji rolno-żywnościowej). Sąd odsyłający: Nejvyšší správní soud (Naczelny Sąd Administracyjny Czech). Język postępowania: czeski. CELEX: 62024CJ0626. ECLI: EU:C:2026:414.

Sentencja (operatywna): Art. 9 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2017/625 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym nakładającym na każdy podmiot będący odbiorcą suplementów diety pochodzących z innego państwa członkowskiego obowiązek uprzedniego zgłoszenia przybycia tych suplementów do miejsca przeznaczenia i dostarczenia danych niezbędnych do przeprowadzenia analizy ryzyka, jakie suplementy te mogą stwarzać, oraz do zaplanowania kontroli urzędowych.
Schemat: od czeskiego 24h zgłoszenia przez Art. 9 ust. 7 OCR do sentencji C-626/24
Ryc. 1. Ścieżka: czeski obowiązek 24h → wyczerpująca harmonizacja Art. 9 ust. 7 → test ścisłej konieczności niespełniony → sentencja: stoi na przeszkodzie.

1. Stan faktyczny: suplementy z innego MS i czeski § 3d ust. 3

Pragon s.r.o. otrzymywał suplementy diety z innego państwa członkowskiego. Czeskie prawo żywnościowe (§ 3d ust. 3 ustawy o środkach spożywczych, w powiązaniu z rozporządzeniem nr 172/2015) nakładało na odbiorców obowiązek uprzedniego zgłoszenia przybycia — co najmniej 24 godziny wcześniej, przez formularz online — wraz z danymi służącymi analizie ryzyka i planowaniu kontroli urzędowych. Obowiązek dotyczył wszystkich odbiorców suplementów z innych państw członkowskich, bez indywidualizacji ryzyka.

Nejvyšší správní soud zapytał, czy Art. 34 i 36 TFUE oraz Art. 9 ust. 7 rozporządzenia 2017/625 stoją na przeszkodzie takiemu reżimowi.

Źródło pierwotne: fakty i sentencja za tekstem wyroku TSUE z 21 maja 2026 r. w sprawie C-626/24 (CELEX 62024CJ0626; ECLI:EU:C:2026:414). Bez anegdot o egzekucji w innych państwach członkowskich.

2. Harmonizacja wyczerpująca: oceniamy OCR, nie Art. 34/36 TFUE

Trybunał przypomniał, że rozporządzenie 2017/625 tworzy jednolity framework kontroli urzędowych w łańcuchu rolno-spożywczym. Art. 9 ust. 7 stanowi, że państwa członkowskie mogą wymagać od operatorów otrzymujących zwierzęta lub towary z innego MS zgłoszenia przybycia — o ile jest to ściśle niezbędne do organizacji kontroli urzędowych.

Suplementy diety mieszczą się w pojęciu „towarów” (Art. 3 pkt 11 OCR w zw. z pojęciem żywności). Warunki, na jakich państwo docelowe może nałożyć obowiązek zgłoszenia przybycia suplementów z innego MS, zostały wyczerpująco zharmonizowane przez rozporządzenie 2017/625. Wobec tego krajowe przepisy ocenia się wyłącznie w świetle Art. 9 ust. 7 OCR — nie Art. 34 i 36 TFUE (analogia m.in. do C-147/21 CIHEF).

Macierz: zgłoszenie przybycia OCR vs powiadomienie Art. 10 Dyrektywy 2002/46 / GIS
Ryc. 2. Dwie warstwy: C-626/24 wyłącza ogólne zgłoszenie przybycia partii (OCR); powiadomienie o wprowadzeniu do obrotu (Art. 10 Dyrektywy 2002/46 / GIS) pozostaje nienaruszone.

3. „Ściśle niezbędne” i okoliczności wyjątkowe

Brzmienie Art. 9 ust. 7 wymaga, by obowiązek zgłoszenia nie tylko służył organizacji kontroli, lecz był ściśle niezbędny. Warunek ten oznacza, że nie mogą istnieć środki mniej restrykcyjne zapewniające skuteczną organizację kontroli. Art. 9 ust. 7 jest odstępstwem od reguły Art. 9 ust. 6 (kontrole w ten sam sposób niezależnie od pochodzenia towaru) — więc interpretuje się go ściśle.

Motyw 37 rozporządzenia 2017/625 wskazuje, że wymóg informowania o przybyciu zwierząt i towarów z innego MS ma dotyczyć okoliczności wyjątkowych. Motyw 38 nie uzasadnia systematycznych kontroli „od progu” wyłącznie dlatego, że towar pochodzi z innego MS.

Test z pkt 49 wyroku: Art. 9 ust. 7 pozwala na obowiązek zgłoszenia przybycia tylko w wyjątkowych okolicznościach, w których taki obowiązek jest ściśle niezbędny — przy braku środków mniej restrykcyjnych — dla skuteczności kontroli urzędowych w ochronie zdrowia ludzi i interesów konsumentów.

4. Dlaczego czeski reżim nie przechodzi testu

Trybunał uznał, że cel czeskiego zgłoszenia (wczesna analiza ryzyka, planowanie kontroli) mieści się w celach OCR. Jednak obowiązek dotyczy wszystkich suplementów z innych MS i wszystkich odbiorców. W świetle mechanizmów OCR (m.in. Art. 9 ust. 1 i 2, Art. 10 ust. 1 i 2, Art. 11 ust. 1, Art. 111 ust. 1, pomoc administracyjna Art. 102–108) systematyczne zgłoszenie wszystkich partii suplementów nie wydaje się niezbędne do organizacji kontroli opartych na ryzyku.

Państwa mają listy operatorów (Art. 10 ust. 2), informacje o kontrolach i niezgodnościach w innych MS, MANCP oraz kanały wymiany o umyślnych naruszeniach. Mogą na tej podstawie kształtować zindywidualizowane obowiązki zgłoszenia — zamiast blanketu.

Argumenty czeskiego rządu o anabolikach, substancjach farmaceutycznych, niezgodności deklaracji witamin czy metalach ciężkich nie wykazują okoliczności wyjątkowych uzasadniających systematyczne zgłoszenie wszystkich suplementów z UE. Samo pochodzenie z innego MS nie oznacza automatycznego ryzyka — w państwie pochodzenia też obowiązują zharmonizowane reguły bezpieczeństwa żywności (uwaga Komisji, zaakceptowana przez Trybunał).

ElementZgłoszenie przybycia (Art. 9 ust. 7 OCR)Powiadomienie o wprowadzeniu (Art. 10 Dyrektywy 2002/46 / GIS)
PrzedmiotPrzybycie partii / towaru z innego MSModel etykiety przy wprowadzeniu produktu na rynek krajowy
AdresatOperator-odbiorca (w modelu CZ: każdy)Producent lub osoba odpowiedzialna za wprowadzenie
CelOrganizacja kontroli urzędowychInformacja organu o produkcie / etykiecie
Po C-626/24Reżim ogólny wykluczony; tylko wyjątek „ściśle niezbędny”Nienaruszone — Trybunał sam wskazuje Art. 10 jako mniej restrykcyjną warstwę
Przykład PLPorównywalne „zgłoś każdą consignację z UE” — do weryfikacji pod OCRNotyfikacja GIS (Art. 29 ustawy o bezpieczeństwie żywności)

5. Krytyczne rozróżnienie: nie mylić z GIS / Art. 10

W pkt 60 wyroku Trybunał przypomina, że Art. 10 Dyrektywy 2002/46/WE daje państwom członkowskim możliwość wymagania od producenta lub osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie suplementu na rynek krajowy powiadomienia z przekazaniem modelu etykiety. To narzędzie zapobiegania ryzyku związanemu z wprowadzeniem produktu — nie zgłoszenie każdej consignacji przyjeżdżającej z innego MS.

Wyrok C-626/24 nie uchyla notyfikacji GIS w Polsce ani analogicznych powiadomień Art. 10. Uchyla (w sentencji) krajowy obowiązek ogólnego, uprzedniego zgłoszenia przybycia suplementów z innego MS nałożony na każdego odbiorcę. Operacyjnie: kwestionuj porównywalne schematy „notify-every-consignment”; utrzymuj osobno obowiązki market-placement.

6. Checklist operacyjny dla FBO

  1. Rozdziel w procedurze wewnętrznej: (A) powiadomienie o wprowadzeniu produktu (GIS / Art. 10) od (B) ewentualnego zgłoszenia przybycia partii z innego MS.
  2. Jeśli państwo docelowe wymaga zgłoszenia każdej consignacji suplementów z UE — sprawdź, czy reżim jest ogólny/systematyczny; po C-626/24 taki model stoi w sprzeczności z Art. 9 ust. 7 OCR.
  3. Nie zakładaj, że „pochodzenie z innego MS = automatyczne ryzyko” — Trybunał to odrzucił.
  4. Dokumentuj mniej restrykcyjne środki: lista operatorów, kontrole oparte na ryzyku, wymiana informacji OCR, indywidualne zgłoszenia przy konkretnym ryzyku.
  5. Dla rynku PL: utrzymuj notyfikację GIS i mapę importera (wprowadzenie suplementu — importer) jako warstwę Art. 10 — niezależną od C-626/24.

Powiązane opracowania

W klastrze notyfikacji i wprowadzania suplementów: notyfikacja GIS — procedura, mapa dla importera, oświadczenia a notyfikacja — dwie warstwy. Osobna linia orzecznicza (zbieg FIC/UCPD): TSUE C-301/25 Lidl Italia.

Słownik

OCR
Rozporządzenie (UE) 2017/625 o kontrolach urzędowych (CELEX 32017R0625).
Art. 9 ust. 7 OCR
Upoważnienie do wymagania zgłoszenia przybycia towarów z innego MS — tylko gdy ściśle niezbędne.
Art. 10 Dyrektywy 2002/46
Opcja powiadomienia organu o wprowadzeniu suplementu z modelem etykiety (CELEX 32002L0046).
Ścisła konieczność
Brak środków mniej restrykcyjnych; okoliczności wyjątkowe (motyw 37).

Wniosek

C-626/24 odpowiada na wąskie pytanie: czy Art. 9 ust. 7 OCR pozwala na ogólny obowiązek uprzedniego zgłoszenia przybycia suplementów z innego MS dla każdego odbiorcy? Nie — taki reżim stoi w sprzeczności z warunkiem ścisłej konieczności. Ocena idzie wyłącznie przez OCR (harmonizacja wyczerpująca), nie przez Art. 34/36 TFUE. Jednocześnie wyrok nie likwiduje powiadomień o wprowadzeniu do obrotu z Art. 10 Dyrektywy 2002/46 — w tym GIS w Polsce. Dla operatorów: rozdziel warstwy, kwestionuj blanket arrival-notification, utrzymuj product notification.

Materiał edukacyjny, nie porada prawna. Tekst opiera się na wyroku TSUE C-626/24 (CELEX 62024CJ0626), rozporządzeniu 2017/625 Art. 9 ust. 7 oraz dyrektywie 2002/46 Art. 10. Kwalifikacja konkretnego reżimu krajowego zależy od jego brzmienia i praktyki organu.

Źródła pierwotne

  1. Wyrok TSUE z 21 maja 2026 r., C-626/24, Pragon — CELEX 62024CJ0626; ECLI:EU:C:2026:414.
  2. Rozporządzenie (UE) 2017/625 — Art. 9 ust. 7 (oraz kontekst Art. 9 ust. 1, 2, 6; Art. 10; motyw 37); CELEX 32017R0625.
  3. Dyrektywa 2002/46/WE — Art. 10 (powiadomienie o wprowadzeniu); CELEX 32002L0046.