Posłuchaj artykułu:

Fizjologicznie i żywieniowo liczy się nie „czy grzyb jest nowy”, lecz co zmierzono w organizmie lub w modelu strawności: ile białka i błonnika jest w proszku, jaka jest jakość aminokwasów (DIAAS), jak szybko rosną aminokwasy we krwi po posiłku, oraz jak wygląda tolerancja GI i wybrane biomarkery przy powtarzanym spożyciu. Dla CBS 143028 baza jest wąska, ale konkretna — i właśnie od niej zaczynamy.

Mapa udokumentowanych punktów końcowych badań Rhizomucor pusillus
Ryc. 1. Udokumentowane punkty końcowe vs luki: mikrobiota tego szczepu, RCT sytości/masy ciała i długoterminowe efekty kliniczne nie zostały wykazane dla Fermotein.

1. Co jest przedmiotem badań?

Materiał to suszona, mielona biomasa mycelium R. pusillus CBS 143028, wytwarzana fermentacyjnie i inaktywowana termicznie. Panel NDA EFSA ocenił ją w opinii Safety of Rhizomucor pusillus biomass powder as a novel food (EFSA Journal 2025; e9707). Równolegle Wageningen Food & Biobased Research opublikowało dwa raporty badań u ludzi zlecone przez The Protein Brewery: TOMMY (tolerancja i biomarkery, DOI 10.18174/547220, NCT04590768) oraz MyDi (profile aminokwasów poposiłkowych, DOI 10.18174/554344, NCT04819789). Osobny artykuł opisuje autoryzację UE 2026/1507 — tu skupiamy się na fizjologii i żywieniu.

2. Skład: białko, błonnik, tłuszcz, mikroskładniki

Według e9707 biomasa to głównie białko surowe ok. 50,8 g/100 g (Kjeldahl, N×6,25), błonnik pokarmowy ok. 31% i tłuszcz ok. 5%. Suma aminokwasów bezwodnych („true protein”) to ok. 40,2 g/100 g — istotna różnica względem białka surowego, bo część azotu nie pochodzi z aminokwasów białkowych.

Mikroskładniki (pięć partii w dossier): cholina w zakresie ok. 408–590 mg/100 g; witamina B2 ok. 0,13–0,21 mg/100 g; B6 ok. 0,26–0,47 mg/100 g; cynk ok. 4,7–6,2 mg/100 g; żelazo ok. 1,9–4,4 mg/100 g; fosfor i magnez na poziomach typowych dla biomasy mikrobiologicznej. Foliany i witamina D3 poniżej limitów oznaczalności w badanych partiach. Antyodżywcze: kwas fitynowy ok. 1,04%; szczawiany i inhibitory trypsyny poniżej LOQ. Panel uznał, że spożycie nie zwiększy istotnie ekspozycji na fityniany względem diety tła.

Co to znaczy zdrowotnie: produkt dostarcza białka i dużo błonnika oraz wybranych mikroskładników (zwłaszcza choliny i cynku w przeliczeniu na 100 g). To dane składu — nie równają się one wykazanym efektom klinicznym (np. „poprawia status żelaza” czy „wspiera jelita”).

3. Jakość białka: DIAAS 61%

True ileal digestibility aminokwasów niezbędnych zmierzono systemem tiny-TIM dla jednej partii NF. Porównanie z wzorcem FAO (2013) dla dzieci 6 mies.–3 lata dało DIAAS 61%, z leucyną jako aminokwasem limitującym. Wartość poniżej 75% oznacza, że FAO nie klasyfikuje białka jako „dobrej jakości”. Panel NDA ocenił to jako akceptowalne w zróżnicowanej diecie UE, o ile mycelium nie zastępuje całkowicie źródeł o wyższej jakości przy niskiej podaży białka.

Porównanie DIAAS Fermotein 61% z progiem FAO 75% oraz względnych AUC aminokwasów MyDi
Ryc. 2. DIAAS 61% vs próg FAO oraz względna odpowiedź aminokwasowa w MyDi (proszek suchy wyraźnie lepszy niż formy mokre; Quorn wyżej niż Fermotein dry).

4. MyDi: aminokwasy we krwi po posiłku (ludzie)

MyDi to randomizowane, podwójnie zaślepione badanie krzyżowe (n=12 zdrowych dorosłych). Posiłki testowe dostarczały 20 g białka z: Fermotein dry, Fermotein wet, Fermotein wet modified (autoliza) albo komercyjnego mykoproteinowego Quorn. Produktów nie gotowano — podawano jako owsiankę. Mierzono 19 wolnych aminokwasów w osoczu do 5 h oraz glukozę i insulinę.

  • Najwyższa odpowiedź TAA/EAA: Quorn.
  • Pośrednia: Fermotein dry — AUC i szczyt istotnie wyższe niż dla form mokrych.
  • Niska / niemal brak wzrostu: Fermotein wet i wet modified — mimo próby poprawy strawności przez autolizę.

Autorzy wnioskują, że suszenie (proszek) poprawia dostępność aminokwasów względem mokrej biomasy z tej samej fermentacji, a dalsze przetwarzanie form mokrych jest potrzebne, jeśli mają służyć jako źródło białka. Quorn — produkt rynkowy po latach optymalizacji — wypadł lepiej niż suchy Fermotein; porównanie nie obejmuje klasycznego białka serwatkowego.

Granica wnioskowania: wzrost aminokwasów we krwi to proxy strawności i potencjału anabolicznego, nie dowód syntezy białka mięśniowego (MPS) ani „lepszego zdrowia”. Brak pomiarów MPS dla CBS 143028.

5. TOMMY: tolerancja GI i biomarkery przy 11 g/dzień

TOMMY (n=24, równoległe, podwójnie zaślepione): 18 kolejnych dni lunchu z ok. 11 g proszku Fermotein vs kontrola dopasowana makroskładnikowo (serwatka + otręby pszenne). Pierwszorzędnie: objawy GI (VAS). Drugorzędnie: Hb, Fe, ferrytyna, glukoza, insulina, cholesterol, ALAT/ASAT/GGT, leukocyty, kreatynina, zonulina, ciśnienie.

  • Poważne dolegliwości GI: brak; ogólne wyniki dyskomfortu niskie.
  • Po 1. dniu: wyższe (ale łagodne) wzdęcia (~24/100) i wiatry (~26/100) vs kontrola; różnice malały w trakcie 18 dni.
  • Stolec (Bristol) i częstość: bez istotnych różnic między grupami.
  • Biomarkery: większość bez różnic vs kontrola. Wyjątek: Hb — spadek w grupie Fermotein vs kontrola (średnio ok. −0,4 vs −0,1 mmol/l; p=0,01); spadek u wszystkich 12 osób w grupie aktywnej (−0,1 do −0,7). Fe i ferrytyna bez istotnej różnicy. Autorzy spekulują o sideroforach (np. rhizoferrin) i wzywają do dalszych badań — zwłaszcza wobec wegetarian.
  • Ciśnienie skurczowe: trend spadku (p=0,09) — nieistotny; nie stanowi dowodu efektu hipotensyjnego.
Uczciwy odczyt TOMMY: short-term tolerancja jest generalnie dobra przy 11 g/dzień. Sygnał Hb jest realny w tych danych, ale badanie małą mocą, bez korekty wielokrotnych porównań (Bonferroni unieważniłby istotność) i bez mechanistycznego potwierdzenia. To nie jest „efekt zdrowotny” do marketingu — to flaga do monitorowania.

6. Czego nie ma w danych dla tego szczepu

Nie znaleziono peer-reviewed RCT pokazujących dla R. pusillus CBS 143028 / Fermotein: zmiany mikrobioty jelitowej, poprawę kontroli glikemii w populacjach klinicznych, redukcję masy ciała, poprawę lipidów jako pierwotny endpoint ani równoważność MPS względem diety zwierzęcej. Literatura o β-glukanach i mikrobiocie mykoprotein dotyczy głównie Fusarium venenatum — ekstrapolacja na Rhizomucor byłaby spekulacją. Bezpieczeństwo (genotoksyczność ujemna, NOAEL 90-dniowy Scaife et al. 2025, niska alergenność kliniczna) jest kontekstem użycia, nie dowodem korzyści.

EndpointŹródłoWynik w skrócie
Skład / mikroskładnikiEFSA e9707~51% białka, ~31% błonnika; cholina, Zn, Fe, B2, B6
DIAASe9707 / tiny-TIM61%, leucyna limitująca
AA poposiłkoweMyDi n=12Dry > wet; Quorn > dry
Tolerancja GI 18 dniTOMMY n=24Dobrze tolerowane; łagodne wzdęcia
Hb / Fe / ferrytynaTOMMYSpadek Hb; Fe/ferrytyna bez różnicy
Mikrobiota / MPS / masa ciała—Brak danych dla tego szczepu

7. Podsumowanie

Dla mycelium R. pusillus CBS 143028 literatura zdrowotno-żywieniowa opisuje przede wszystkim skład, umiarkowaną jakość białka (DIAAS 61%), lepszą poposiłkową dostępność aminokwasów z formy suchej niż mokrej oraz krótkoterminową tolerancję GI przy 11 g/dzień z sygnałem spadku Hb do obserwacji. Nie dokumentuje klinicznych korzyści metabolicznych ani jelitowych. Autoryzacja novel food (UE 2026/1507) potwierdza bezpieczeństwo w warunkach użycia — nie jest to samo, co zatwierdzone oświadczenie zdrowotne z rozporządzenia (WE) nr 1924/2006.

Materiał edukacyjny, nie porada medyczna ani żywieniowa. Analiza opiera się na EFSA e9707, raportach MyDi i TOMMY oraz cytowanych pracach toksykologicznych.

Źródła pierwotne

  1. EFSA NDA Panel (2025). Safety of Rhizomucor pusillus biomass powder as a novel food… EFSA Journal; e9707
  2. Esser et al. (2021). Postprandial amino acid profiles… MyDi study. WUR Report 2187. DOI: 10.18174/554344
  3. Esser et al. (2021). Impact of daily Fermotein consumption… TOMMY study. WUR Report 2153. DOI: 10.18174/547220
  4. NCT04819789 — MyDi
  5. NCT04590768 — TOMMY
  6. Scaife et al. (2025). Subchronic toxicity… J Appl Toxicol
  7. Scaife et al. (2023). In silico and in vitro safety assessment… Food Chem Toxicol
  8. Scaife et al. (2024). In silico allergenicity… Regul Toxicol Pharmacol
  9. FAO (2013). Dietary protein quality evaluation… Food and Nutrition Paper 92