Posłuchaj artykułu:

Problem operacyjny nie brzmi „czy gumy są zabronione”, tylko w której kategorii, w jakim limicie, w jakiej kombinacji i według jakiej specyfikacji. Akt Komisji z 28 stycznia 2026 r. — CELEX 32026R0196 — aktualizuje załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 oraz załącznik do rozporządzenia (UE) nr 231/2012. Stosuje się od 18 sierpnia 2026 r. Podstawą merytoryczną były re-ewaluacje i follow-upy EFSA dla tych hydrokoloidów oraz E 1450; opinia naukowa nie zastępuje decyzji rynkowej — tę wydaje Komisja w akcie zmieniającym listę użyć i specyfikacje.

Zakres aktu: warunki użycia i czystość / mikrobiologia wybranych dodatków. To nie jest autoryzacja nowej żywności, nie jest aktem o oświadczeniach zdrowotnych i nie reguluje powtarzania informacji o wartości odżywczej na etykiecie FSMP (Reg. 2016/128). Status dodatku ≠ claim (1924/2006).
Ścieżka: re-ewaluacje EFSA, akt 2026/196, stosowanie 18.08.2026, przejścia E 412 i E 1450
Ryc. 1. Od ocen EFSA (2017–2024) przez rozporządzenie (UE) 2026/196 (28.01.2026) do stosowania od 18.08.2026 oraz dat przejściowych dla E 412 (27.04.2027) i E 1450 (18.02.2028).

1. Co dokładnie stanowi akt?

Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/196 z 28 stycznia 2026 r. (OJ L, 2026/196, 29.1.2026; ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2026/196/oj; EUR-Lex: CELEX 32026R0196) zmienia:

  • art. 1 / Załącznik I — część E załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 (warunki użycia);
  • art. 2 / Załącznik II — załącznik do rozporządzenia (UE) nr 231/2012 (specyfikacje E 410, E 412, E 414, E 415, E 440, E 1450 — m.in. pierwiastki toksyczne, mikrobiologia, „fully dispersible” zamiast „soluble”).

Objęte dodatkami w zakresie użyć: E 407, E 410, E 412, E 414, E 415, E 440, E 1450. Kategorie szczególnie dotknięte: 01.10 (napoje mleczne i podobne dla małych dzieci), 13.1.1 (preparaty do początkowego żywienia niemowląt wg Reg. 609/2013), 13.1.5.1 i 13.1.5.2 (FSMP).

Źródło pierwotne: tekst aktu zweryfikowany z EUR-Lex / CELEX 32026R0196 (ELI eli/reg/2026/196/oj). Linki PL/DE: PL, DE.

2. EFSA: re-ewaluacja ≠ zezwolenie rynkowe

W motywach aktu Komisja odwołuje się m.in. do opinii EFSA: guma karobowa E 410 (2017; follow-up 2023, DOI 10.2903/j.efsa.2023.7775), guar E 412 (2017, DOI 10.2903/j.efsa.2017.4669; follow-up 2024, DOI 10.2903/j.efsa.2024.8748), guma arabska E 414, ksantan E 415, pektyny E 440 oraz skrobie modyfikowane w tym E 1450 (2017, DOI 10.2903/j.efsa.2017.4911). Dla E 412 Panel uznał dane za niewystarczające do wykazania bezpieczeństwa w IF i FSMP (13.1.1, 13.1.5.1, 13.1.5.2) — stąd wycofanie lub ograniczenie czasowe w akcie Komisji.

To rozróżnienie jest praktyczne: EFSA ocenia bezpieczeństwo; Komisja zmienia listę użyć i specyfikacje. Pozytywna lub negatywna opinia nie jest sama w sobie decyzją „wolno / nie wolno na rynku”.

3. Kategoria 01.10 — limity i przypis (X)

Dla napojów mlecznych i podobnych produktów przeznaczonych dla małych dzieci akt ustala m.in.:

DodatekMaksymalny poziomUwaga
E 407 karagen300 mg/kgprzypis (X)
E 410, E 412, E 414, E 41510 000 mg/kg każdyprzypis (X)
E 440 pektyny5 000 mg/kgprzypis (X)

Przypis (X): jeśli dodaje się więcej niż jedną z substancji E 407, E 410, E 412, E 414, E 415 i E 440, maksymalny poziom ustalony dla każdej z nich obniża się o tę część względną, jaką stanowią łącznie pozostałe substancje w tej żywności. Nie wolno więc „zsumować” pełnych limitów indywidualnych.

Macierz limitów E 407–E 1450 w kategoriach 01.10, IF i FSMP
Ryc. 2. Macierz limitów i ograniczeń według Załącznika I do rozporządzenia (UE) 2026/196 — kategorie 01.10, 13.1.1, 13.1.5.1 i 13.1.5.2.

4. Infant formula i FSMP: E 412, E 410, E 440, E 1450

4.1. Usunięcie E 412 z 13.1.1 i 13.1.5.1

W kategorii 13.1.1 (preparaty do początkowego żywienia niemowląt) wpis E 412 jest usunięty. W 13.1.5.1 (FSMP dla niemowląt) E 412 również usunięto; zdanie wprowadzające stanowi, że dodatki z kategorii 13.1.1 i 13.1.2 mają zastosowanie, z wyjątkiem E 412.

4.2. Kategoria 13.1.5.2 — ograniczenia celowe i czasowe

Dla FSMP przeznaczonych dla niemowląt od czwartego miesiąca życia i dla małych dzieci:

  • E 410 — 5 300 mg/kg, od urodzenia, wyłącznie w produktach do zmniejszania refluksu żołądkowo-przełykowego (GOR);
  • E 412 — 10 000 mg/kg, od urodzenia, wyłącznie w płynnych formułach zawierających białka hydrolizowane, peptydy lub aminokwasy; okres stosowania do 27 kwietnia 2027 r.;
  • E 440 — 4 000 mg/kg, od urodzenia, w produktach stosowanych w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych;
  • E 1450 — 20 000 mg/kg do 18 lutego 2028 r., następnie 10 000 mg/kg.

Analogiczne wpisy E 410 / E 440 / E 1450 (z warunkami) dotyczą także 13.1.5.1; E 1450 w 13.1.5.1 ograniczono do infant formulae i follow-on formulae w ramach tej kategorii FSMP.

Motyw praktyczny E 412 w 13.1.5.2: Komisja odroczyła wycofanie do 27.04.2027, bo E 412 bywa łączony z E 466, którego autoryzacja wygasa w tym samym terminie na mocy rozporządzenia (UE) 2025/666. To synchronizacja reformulacji, nie „przedłużenie bezpieczeństwa”.

5. Specyfikacje (Reg. 231/2012)

Załącznik II do 2026/196 aktualizuje definicje i kryteria czystości m.in. dla E 410, E 412, E 414, E 415, E 440 i E 1450: niższe limity ołowiu, arsenu, rtęci i kadmu, kryteria mikrobiologiczne, zmiana sformułowań „soluble/solution” na „fully dispersible/dispersion”, a dla części dodatków — metoda Kjeldahla. Formuła może mieścić się w limicie użycia z 1333/2008 i jednocześnie nie spełniać zaktualizowanej specyfikacji surowca.

6. Przepisy przejściowe (art. 3)

  1. Zapasy dodatków — E 410, E 412, E 414, E 415, E 440 i E 1450 legalnie wprowadzone do obrotu przed 18.08.2026 mogą być dodawane do żywności zgodnie z załącznikami II i III do 1333/2008 do wyczerpania zapasów.
  2. Żywność z takimi dodatkami — może być wprowadzana do obrotu do daty minimalnej trwałości lub „spożyć do”.
  3. Żywność niezgodna z Załącznikiem I — legalnie wprowadzona przed 18.08.2026 (a dla żywności zawierającej E 1450 — przed 18.02.2028) może pozostać w obrocie do MDD / use-by.
  4. E 412 w 13.1.1 i 13.1.5.1 — żywność legalnie wprowadzona przed 18.08.2026 może pozostać do MDD / use-by.
  5. E 412 w 13.1.5.2 — żywność legalnie wprowadzona przed 27.04.2027 może pozostać do MDD / use-by.

Operacyjnie: potrzebna jest identyfikowalność daty wprowadzenia dodatku i partii żywności — „magazyn = przejście” bez dowodów nie wystarczy.

7. Checklist zgodności

  1. Ustal kategorię żywności (01.10 / 13.1.1 / 13.1.5.1 / 13.1.5.2) i status FSMP (609/2013).
  2. Sprawdź limity, warunki przeznaczenia i przypis (X) przy kombinacjach gum.
  3. Zweryfikuj CoA względem 231/2012 po zmianach z Załącznika II do 2026/196.
  4. Oddziel przejścia art. 3 (dodatek vs żywność; daty E 412 i E 1450).
  5. Nie wywodź oświadczeń zdrowotnych ze statusu dodatku (1924/2006).

Słownik

FSMP
Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (food for special medical purposes) — Reg. (UE) nr 609/2013.
IF
Infant formulae — preparaty do początkowego żywienia niemowląt (kat. 13.1.1).
Przypis (X)
Proporcjonalna redukcja limitów przy łącznym użyciu E 407/410/412/414/415/440 w kat. 01.10.
Specyfikacja
Kryteria tożsamości i czystości dodatku w Reg. (UE) nr 231/2012.

Wniosek

Od 18 sierpnia 2026 r. rozporządzenie (UE) 2026/196 zaostrza i precyzuje użycia wybranych hydrokoloidów oraz E 1450 w żywności dla małych dzieci i FSMP, aktualizując równolegle specyfikacje. Kluczowe decyzje operacyjne to: usunięcie E 412 z IF i FSMP niemowlęcego, limity łączne w 01.10, ograniczenia celowe E 410/E 440 oraz zegary przejściowe E 412 (27.04.2027) i E 1450 (18.02.2028). Opinie EFSA uzasadniają akt; rynek reguluje Komisja.

Materiał edukacyjny, nie porada prawna ani medyczna. Tekst opiera się na rozporządzeniu (UE) 2026/196 (CELEX 32026R0196) oraz wskazanych opiniach EFSA; kwalifikacja konkretnego produktu zależy od kategorii, składu i dokumentacji dostawcy.

Źródła pierwotne

  1. Commission Regulation (EU) 2026/196 — CELEX 32026R0196; ELI eli/reg/2026/196/oj; PL: TXT PL. Stosowanie od 18.08.2026.
  2. Regulation (EC) No 1333/2008 — dodatki do żywności (załącznik II).
  3. Regulation (EU) No 231/2012 — specyfikacje dodatków.
  4. Regulation (EU) No 609/2013 — żywność dla niemowląt i FSMP.
  5. EFSA 2017 — guar gum E 412 (DOI 10.2903/j.efsa.2017.4669); follow-up 2024 e8748.
  6. EFSA 2023 — locust bean gum E 410 follow-up (DOI 10.2903/j.efsa.2023.7775).
  7. EFSA 2017 — modified starches including E 1450 (DOI 10.2903/j.efsa.2017.4911).
  8. Regulation (EC) No 1924/2006 — oświadczenia żywieniowe i zdrowotne.