1 września 2026 r. Panel ds. Żywienia, Nowej Żywności i Alergenów Pokarmowych (NDA) opublikował opinię o bezpieczeństwie S-acetyl glutathione (SAG) jako nowej żywności na podstawie rozporządzenia (UE) 2015/2283. DOI: 10.2903/j.efsa.2026.10258. Panel stwierdził bezpieczeństwo przy proponowanych warunkach stosowania: maksymalnie 300 mg/dzień w suplementach diety i żywności specjalnego przeznaczenia medycznego dla dorosłych, z wyłączeniem kobiet w ciąży i karmiących. Dla adolescentów limity są niższe.
1. Co dokładnie oceniła EFSA?
Wnioskodawca (Gnosis S.p.A.) wystąpił o autoryzację S-acetyl glutathione – acetylowanej postaci tripeptydu glutationu (cysteina, kwas glutaminowy, glicyna) otrzymywanej syntezą chemiczną. Czystość >97% (w/w). Substancja ma numer CAS 3054-47-5 i masę cząsteczkową 349,36 g/mol. Panel uznał informacje o procesie produkcji, składzie, specyfikacjach i stabilności za wystarczające. Perchlorate obecny w partiach (średnio ok. 26,7 mg/kg) nie przekracza – łącznie z tłem żywieniowym – tolerowanego dziennego pobrania (TDI) ustalonego przez EFSA we wszystkich grupach wiekowych.
Proponowane zastosowania: suplementy diety oraz żywność specjalnego przeznaczenia medycznego, maksymalna dawka 300 mg NF/dzień, populacja ogólna powyżej 10 lat, z wyłączeniem ciąży i laktacji.
2. Liczby bezpieczeństwa z opinii
| Element oceny | Wartość / wniosek Panelu |
|---|---|
| BMDL10 (wzrost stosunku wątroba/masa ciała) | 877 mg/kg m.c./dzień |
| Współczynnik niepewności | 200 |
| Bezpieczna dawka (po UF) | 4,39 mg/kg m.c./dzień |
| Bezpieczne spożycie – adolescenty 10–<14 lat | do 190 mg/dzień |
| Bezpieczne spożycie – adolescenty 14–<18 lat | do 269 mg/dzień |
| Bezpieczne spożycie – dorośli | do 300 mg/dzień (proponowane warunki) |
| Wyłączenia | kobiety w ciąży i karmiące; dzieci <10 lat |
| Dane ludzkie wspierające | badania kliniczne oralnego glutationu (GSH) u dorosłych – bez sygnałów bezpieczeństwa |
Te wartości pochodzą wprost z abstraktu i treści opinii. Nie stanowią dowodu skuteczności ani podstawy do oświadczeń zdrowotnych.
3. Słownik pojęć użytych w opinii
- S-acetyl glutathione (SAG)
- Acetylowana forma zredukowanego glutationu. Ma poprawiać biodostępność względem GSH; w ocenie EFSA jest nową żywnością o nowej lub zmodyfikowanej strukturze molekularnej.
- BMDL10
- Dolna granica przedziału ufności benchmark dose dla 10-procentowej odpowiedzi. W tej opinii wyprowadzona z modelowania dla wzrostu stosunku masy wątroby do masy ciała.
- Uncertainty factor 200
- 10 (różnice międzygatunkowe) × 10 (różnice wewnątrzgatunkowe) × 2 (ekstrapolacja z badania subchronicznego na chroniczne).
- Novel food (rozp. 2015/2283)
- Żywność, która nie była w znacznym stopniu spożywana w UE przed 15 maja 1997 r. Wymaga autoryzacji przed wprowadzeniem do obrotu.
4. Co musi się stać przed legalnym obrotem w UE?
- Opinia EFSA – etap naukowy (zakończony 1 września 2026 dla SAG).
- Decyzja Komisji i państw członkowskich – rozporządzenie wykonawcze zmieniające unijny wykaz nowej żywności (2017/2470).
- Warunki wpisu – kategoria żywności, maksymalna ilość, populacja docelowa, ewentualne wymagania etykietowe (w tym ostrzeżenia dla grup wyłączonych).
- Zgodność krajowa – w Polsce m.in. powiadomienie GIS o wprowadzeniu suplementu diety dopiero po uzyskaniu unijnej autoryzacji i przy prawidłowej kwalifikacji produktu.
Dopiero punkt 2 otwiera legalną ścieżkę obrotu. Marketing „pozytywna opinia EFSA = produkt legalny w UE” wprowadza w błąd.
5. Czego opinia nie rozstrzyga?
- Nie autoryzuje oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie (WE) nr 1924/2006).
- Nie zatwierdza dawek innych niż ocenione ani innych postaci produktu.
- Nie przenosi automatycznie statusu na inne jurysdykcje.
- Nie stanowi dowodu klinicznej skuteczności antyoksydacyjnej czy hepatoprotekcyjnej w rozumieniu prawa o oświadczeniach.
6. Co praktycznie zrobić producentowi lub importerowi?
Monitorować wykaz nowej żywności i projekty rozporządzeń wykonawczych Komisji. Nie składać zamówień produkcyjnych zakładających natychmiastowy obrót w UE wyłącznie na podstawie opinii. Jeśli planowane są komunikaty o korzyściach zdrowotnych, przygotować osobną strategię substantiacji i autoryzacji oświadczeń – niezależną od novel food. Dla produktów w innych jurysdykcjach sprawdzić lokalny status prawny osobno.
Wniosek
Opinia NDA w sprawie S-acetyl glutathione to konkretny, pozytywny wynik oceny bezpieczeństwa przy 300 mg/dzień dla dorosłych (z wyłączeniem ciąży i laktacji) oraz przy 190 mg i 269 mg dla adolescentów. Najuczciwszy komunikat dla rynku brzmi: naukowa zielona fala nie jest jeszcze zielonym światłem regulacyjnym. Obrót w UE jako novel food wymaga rozporządzenia wykonawczego Komisji.
Źródła pierwotne
- EFSA NDA Panel. Safety of S-acetyl glutathione as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283. EFSA Journal 2026;24(9):e10258. DOI: 10.2903/j.efsa.2026.10258 — opinia pierwotna; źródło dawek 300/190/269 mg, BMDL10 877 mg/kg, UF 200 i wyłączeń.
- Rozporządzenie (UE) 2015/2283 w sprawie nowej żywności — rama proceduralna: opinia EFSA, następnie decyzja Komisji.
- Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2017/2470 — unijny wykaz nowej żywności (miejsce ewentualnego wpisu SAG).
- Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 — oświadczenia żywieniowe i zdrowotne (oddzielna ścieżka od novel food).