22 października 2026 r. Pierwsza Izba Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydała wyrok w sprawie C-295/25 Lima (ECLI:EU:C:2026:882). Sąd uznał, że proszek uzyskany z oczyszczonych, wysuszonych i zmielonych osadów alg Lithothamnium calcareum, certyfikowany ekologicznie, stanowi składnik rolniczy ekologiczny w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2018/848, a nie „minerał”. W konsekwencji jego użycie w celu wzbogacenia żywności ekologicznej w wapń – w tym napojów roślinnych na bazie ryżu i owsa – nie jest zakazane.
1. Co rozstrzygnął Trybunał?
Pytanie prejudycjalne skierował belgijski Raad van State w sprawie między Lima BV a Vlaams Gewest. Organ flamandzki decyzją z 18 grudnia 2023 r. nakazał zaprzestanie stosowania proszku w ekologicznych napojach roślinnych do 1 stycznia 2024 r., kwalifikując go jako „minerał”. Sąd odsyłający pytał, czy proszek podlega ograniczeniom z załącznika II część IV pkt 2.2.2 lit. f) i) rozporządzenia (UE) 2018/848 (minerały, witaminy itd. tylko gdy „bezpośrednio prawnie wymagane”).
Trybunał przeformułował pytanie i zbadał, czy proszek jest składnikiem rolniczym ekologicznym, którego użycie nie jest zakazane. Orzekł, że tak. Pełny tekst (wydanie tymczasowe): CELEX 62025CJ0295.
2. Kluczowe ustalenia wyroku
| Element | Ustalenie TSUE |
|---|---|
| Kwalifikacja proszku | Składnik rolniczy ekologiczny, nie „minerał” |
| Podstawa prawna | Rozporządzenie (UE) 2018/848, art. 7 lit. a) (produkcja z ekologicznych składników rolniczych); zał. II cz. III pkt 2.2.1 (zbiór dzikich alg) |
| Skład chemiczny | Naturalnie bogaty w węglan wapnia – nie zmienia charakteru składnika |
| Cel użycia | Wyłącznie odżywczy (zrodło wapnia i magnezu) – nie dodatek, nie substancja pomocnicza, nie mikroskładnik w rozumieniu ograniczeń |
| Ryzyko wprowadzenia w błąd | Brak – składnik ekologiczny naturalnie bogaty w wapń nie wprowadza w błąd co do pochodzenia |
| Różnica wobec Natumi (C-815/19) | Proszek certyfikowany ekologicznie + nowy system rozporządzenia 2018/848 |
| Oświadczenia żywieniowe | Nie rozstrzygnięte – pozostają pod rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006 |
Sąd podkreślił, że definicja „składnika” (odeślanie do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011) nie różnicuje produktów według składu chemicznego ani celu użycia. Zbiór dzikich alg stanowi produkcję ekologiczną, jeżeli spełnione są warunki obszarów i stabilności ekosystemu. Szkielet alg nie da się oddzielić od samej alg.
3. Słownik pojęć
- Składnik rolniczy ekologiczny
- Składnik pochodzący z produkcji ekologicznej w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2018/848, w tym z certyfikowanego zbioru dzikich alg (zał. II cz. III pkt 2.2.1).
- „Minerał” w rozumieniu rozporządzenia 2018/848
- Termin nie jest zdefiniowany. TSUE odwołał się do zwykłego znaczenia: pierwiastki lub związki o charakterze nieorganicznym. Proszek zawierający składnik organiczny nie jest minerałem.
- Wzbogacanie w wapń
- Dodanie składnika będącego naturalnym źródłem wapnia. W przypadku organicznego Lithothamnium nie podlega ograniczeniom z pkt 2.2.2 lit. f) dotyczącym minerałów dodawanych tylko gdy „bezpośrednio prawnie wymagane”.
- Natumi (C-815/19)
- Wyrok z 29 kwietnia 2021 r. dotyczący nieekologicznego proszku z Lithothamnium pod starymi rozporządzeniami. Lima go nie uchyla, ale rozróżnia stan faktyczny i prawny.
4. Co praktycznie zrobić?
- Potwierdzić certyfikat ekologiczny zbioru – proszek musi pochodzić z certyfikowanego zbioru dzikiego alg spełniającego warunki zał. II cz. III pkt 2.2.1 rozporządzenia (UE) 2018/848.
- Rozdzielić status organiczny i nieorganiczny – wyrok nie legalizuje automatycznie proszku nieekologicznego. Ten pozostaje pod art. 24 ust. 2 lit. b) i wykładnią Natumi.
- Nie zakładać automatycznego dopuszczenia claimów – oświadczenia „źródło wapnia” wymagają spełnienia warunków rozporządzenia (WE) nr 1924/2006.
- Monitorować praktykę organów – FAQ Komisji z 30 listopada 2023 r. (pkt 12) oraz stanowiska jednostek certyfikujących wymagają dostosowania do wyroku. Sprawę główną rozstrzygnie Raad van State.
5. Czego wyrok nie rozstrzyga?
- Nie autoryzuje oświadczeń żywieniowych ani zdrowotnych (rozporządzenie (WE) nr 1924/2006).
- Nie dotyczy proszku nieekologicznego.
- Nie zastępuje decyzji sądu odsyłającego w sprawie głównej.
- Nie zmienia statusu innych alg czy składników bogatych w minerały – ocena pozostaje indywidualna.
Wniosek
Wyrok w sprawie C-295/25 Lima z 22 października 2026 r. usuwa istotną niepewność dla operatorów żywności ekologicznej. Certyfikowany ekologiczny proszek z Lithothamnium calcareum jest składnikiem rolniczym ekologicznym i może być stosowany do wzbogacania w wapń. Najuczciwszy komunikat: to zielone światło dla konkretnego statusu prawnego składnika, nie dla dowolnego użycia ani dla claimów marketingowych.
Źródła pierwotne
- Wyrok Trybunału (Pierwsza Izba) z dnia 22 października 2026 r., Lima BV przeciwko Vlaams Gewest, sprawa C-295/25, ECLI:EU:C:2026:882 – orzeczenie główne; kwalifikacja proszku jako składnika rolniczego ekologicznego.
- Opinia rzecznika generalnego Richarda de la Tour z 16 kwietnia 2026 r., sprawa C-295/25 – propozycja przeciwna, od której Sąd odszedł.
- Rozporządzenie (UE) 2018/848 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych – rama prawna (art. 7, zał. II).
- Wyrok z 29 kwietnia 2021 r., Natumi GmbH przeciwko Land Nordrhein-Westfalen, C-815/19, ECLI:EU:C:2021:336 – wcześniejsza sprawa dotycząca nieekologicznego proszku.
- Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/1165 – wykazy substancji dopuszczonych w produkcji ekologicznej (kontekst alg).