21 października 2026 r. Komisja Europejska przyjęła zalecenie (UE) 2026/2335 w sprawie monitorowania obecności chlorowanych parafin w żywności. Dokument został opublikowany 22 października 2026 r. w Dzienniku Urzędowym UE. Zalecenie wzywa państwa członkowskie do współpracy z podmiotami prowadzącymi przedsiębiorstwa spożywcze w celu monitorowania CP w latach 2026, 2027, 2028 i 2029. Celem jest zgromadzenie danych o występowaniu tych związków, aby umożliwić EFSA pełniejszą ocenę narażenia konsumentów. Zalecenie nie ustanawia nowych maksymalnych poziomów zanieczyszczeń.
Progi dla sumy PCA o długości łańcucha C10–C17
| Grupa żywności | Próg dla sumy C10–C17 | Podstawa wyrażenia | Konsekwencja przekroczenia |
|---|---|---|---|
| Ryby | 100 ng/g | Świeża masa | Analiza pełnego zakresu C18–C30 |
| Mleko i przetwory mleczne | 20 ng/g | Świeża masa | Analiza pełnego zakresu C18–C30 |
| Oleje i tłuszcze roślinne i zwierzęce | 1 000 ng/g | Tłuszcz | Analiza pełnego zakresu C18–C30 |
| Inne produkty pochodzenia zwierzęcego (mięso, jaja itd.) | 300 ng/g | Tłuszcz | Analiza pełnego zakresu C18–C30 |
| Żywność przetworzona (całe posiłki) | 50 ng/g | Świeża masa | Analiza pełnego zakresu C18–C30 |
| Żywność dla dzieci | 20 ng/g | Świeża masa | Analiza pełnego zakresu C18–C30 |
Pierwsza faza analizy obejmuje sumę polichlorowanych alkanów (PCA) o długości łańcucha C10–C17 metodą chromatografii gazowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas (GC-MS/MS) lub z spektrometrią mas niskiej rozdzielczości (GC-LRMS). Przekroczenie progu uruchamia drugą fazę: analizę wszystkich PCA, w tym C18–C30, z wykorzystaniem chromatografii cieczowej lub gazowej sprzężonej z wysokorozdzielczą spektrometrią mas (HRMS). Dane mają być przekazywane EFSA zgodnie z wytycznymi Standard Sample Description.
Słowniczek
- Chlorowane parafiny (CP)
- Mieszaniny polichlorowanych alkanów (PCA) stosowane m.in. jako środki uniepalniające, plastyfikatory i dodatki do smarów, farb i powłok. Dzielone na krótkołańcuchowe (SCCP, C10–C13), średniołańcuchowe (MCCP, C14–C17) i długołańcuchowe (LCCP, C18+).
- PCA C10–C17
- Suma polichlorowanych alkanów o długości łańcucha od 10 do 17 atomów węgla, będąca przedmiotem pierwszej fazy monitorowania.
- Zalecenie (UE) 2026/2335
- Akt Komisji z 21 października 2026 r. (publikacja 22.10.2026) wzywający do monitorowania CP w żywności w latach 2026–2029. Nie stanowi nowych limitów maksymalnych.
- EFSA SSD
- Standard Sample Description – wytyczne EFSA dotyczące formatu raportowania danych o występowaniu zanieczyszczeń.
Jak postępować z monitorowaniem
- Określ, czy Twoje produkty spożywcze należą do jednej z sześciu grup wymienionych w zaleceniu (ryby, mleko i przetwory mleczne, oleje i tłuszcze, inne produkty zwierzęce, przetworzone posiłki całe, żywność dla dzieci).
- Ustal odpowiedni próg dla sumy PCA C10–C17 i przygotuj procedury analityczne (GC-MS/MS lub GC-LRMS).
- W przypadku przekroczenia progu wykonaj analizę rozszerzoną obejmującą C18–C30 z wykorzystaniem HRMS.
- Współpracuj z właściwym organem państwa członkowskiego i przekazuj dane do EFSA w latach 2026–2029.
- Pamiętaj, że progi służą jedynie do wyzwalania dalszej analizy i zbierania danych – nie są maksymalnymi poziomami zanieczyszczeń.
Źródła
- Zalecenie Komisji (UE) 2026/2335 z dnia 21 października 2026 r. w sprawie monitorowania obecności chlorowanych parafin w żywności (publikacja 22.10.2026), EUR-Lex.
- Opinia EFSA z 9 marca 2020 r. dotycząca oceny ryzyka chlorowanych parafin w paszach i żywności (luki w danych toksykologicznych i narażeniowych).
- Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego.
Treść ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. Weryfikuj aktualny stan prawny przed wdrożeniem.